Hesabınız var mı?




Parolamı unuttum

Yazarlar

Musa Saraçoğlu
Şifa Üniversitesi Tıp Fakült...

Beğenenler


Hiçbir kayıt bulunamadı.

Takip edenler


Hiçbir kayıt bulunamadı.

Aynı Seansta Tekrarlanan Ürodinamik Çalışma Sonucu Değiştirir mi?

Aynı Seansta Tekrarlanan urodinamik Çalışma Sonucu Değiştirir mi?
Türü: Orjinal Araştırma
Başvuru: 12.02.2015
Kabul: 18.06.2015
Yayın: 14.08.2015

Özet


Amaç: Aynı seansta ürodinamik çalışmaları tekrarlanan hastalarda tekrarlanan çalışmanın tetkik sonucu üzerine olan etkisinin değerlendirilmesi.
Gereç ve Yöntem: Ünitemizde ürodinamik çalışma yapılan 250 hastanın kayıtları retrospektif olarak incelendi. Aynı seansta çalışmaları tekrarlanan hastaların kayıtları incelendi. İlk ürodinamik çalışma ve tekrarlanan çalışma karşılaştırılarak ürodinamik çalışma sonucu üzerindeki etkisi araştırıldı.
Bulgular : Ürodinamik çalışma yapılan 250 hastanın 23’ü erkek ve 14’kadın olmak üzere 37’sinde (%14,8) çalışmalar tekrarlanmıştır. Tekrarlanma oranları erkeklerde %18,5 ve kadınlarda %11,1 bulunmuştur. Erkek hastalarda ürodinamik çalışmaları tekrarlananların yaş ortalamaları tekrarlanmayanlara göre daha yüksek bulunmuştur (p=0,007). Çalışmaların tekrar edilme nedenleri arasında; teknik problemler, kooperasyon problemleri, hastanın daha önceden daimi kataterli olması, tetkik süresince sürekli idrar kaçağı olması, çalışma bulgularının hastanın kliniği ile ciddi bir şekilde uyumsuzluk göstermesi, elde edilen verilerin bir rapor oluşturmak için yetersiz düzeyde olması ve hastanın nörolojik rahatsızlıklarının bulunması durumları saptanmıştır. Ürodinamik tetkikleri tekrarlanan 37 hastanın 10’unda (%27) her iki çalışmada da aynı sonuç elde edilirken, 27’sinde (%73) iki çalışma arasında farklılık gözlenmiştir.
Sonuç : Ürodinamik çalışmaların tekrarlanması konusunda net sınırlar bulunmamaktadır. Hastaların ilk çalışmadan hemen sonra henüz kataterleri ve elektrotları çıkarılmadan önce değerlendirilerek ikinci bir çalışmaya ihtiyaç olup olmadığı tartışılmalıdır. Her hasta ayrı ayrı değerlendirilerek hastanın tedavisine en yüksek düzeyde katkıda bulunabilmek için gerekli durumlarda çalışmanın tekrarına çaba gösterilmelidir.

Abstract


Purpose: Evaluation of the impact of repeated study on patients with urodynamic studies are repeated in the same session, on the examination result.
Metarials & Methods: The patients with studies are repeated in the same session are identified and from the records of 250 patients that were urodynamic studied in our unit and the records of patients are reached. The first urodynamic study and repeated study are compared and the impact on urodynamic study result was researched.
Results : Studies were repeated on 37 (14,8%) of 250 patients including 23 male and 14 female that were subjected to urodynamic study. The recurrence rates were 18,5% in men and 11,1% in women. The average age with repeated urodynamic study were higher than those were not repeated in male patients (p=0,007). Among the reasons for the recurrence of studies; technical problems, cooperation problems, patients being previously with permanent catheter, the continuous urinary leakage during the examination, findings of study indicating a serious mismatch with the patient’s clinic, the insufficient level of data obtained to create a report and the presence of patient’s neurological disorder conditions were determined. While achieving the same results in both studies in 10 (27%) of 37 patients with repeated urodynamic tests, in 27 (73%) of those difference between the two studies were observed.
Conclusion : There are no clear limits on the repetition of urodynamic studies. Immediately after the first study, patients being evaluated before removing catheters and electrodes and whether a second operation is needed, should be discussed. Each patient should be evaluated separately and effort should be shown to the repeat of study in necessary conditions in order to contribute at highest level to the patient’s treatment.

Giriş

Ürodinamik çalışmaların hedeflenen başarıya ulaşabilmesi için sırasıyla gerçekleştirilecek olan üç aşama önem taşımaktadır.

Bu aşamalardan birincisi ürodinamik çalışma yapılması için uygun olan endikasyonların konulması ve yapılacak olan test yöntemlerinin seçilmesidir. İkinci aşama uygulanmakta olan test yöntemlerinin dikkatli ve kontrollü bir şekilde yapılması ve kayıt edilmesidir. Üçüncü aşama ise çalışmalardan elde edilen bulguların değerlendirilerek sonuç raporunun oluşturulmasıdır.

Bu aşamalardan ikincisi olan ürodinamik çalışmaların gerçekleştirilmesi ve kayıt altına alınması aşaması daha sonraki aşama olan sonuçların yorumlanması aşamasına veri sağlaması açısından önem taşımaktadır. Bu aşamanın titizlikle ve doğru bir şekilde uygulanması ile elde edilen verilerin kullanılması sayesinde klinikle uyumlu ve hastanın daha sonraki tedavilerine katkıda bulunabilecek bir sonuç raporuna ulaşılabilinmesi mümkün olacaktır.

Klasik bilgilere göre aynı seansta ya da dört hafta içerisinde tekrarlanan ürodinamik çalışmaların ancak fizyolojik sınırlar içerisinde değişikliklere yol açabileceği ve sonucu önemli ölçüde değiştirmeyeceği ileri sürülmektedir [1,2].

Bununla birlikte testlerin yapılışları sırasında ortaya çıkan çeşitli teknik problemler, iletişim problemleri ya da hasta ile ilgili olan bazı özellikler çalışmaların sağlıklı bir şekilde yapılabilmesine engel olabilir. Böyle durumlarda aynı seansta testin tekrarlanmasının sonucu değiştirebileceği ve hastanın daha sonraki tedavilerine daha önemli ölçüde katkıda bulunabileceği beklenebilir.

Bu çalışmada aynı seansta tekrarlanan ürodinamik çalışmaların sonucu değiştirip değiştirmediği ve hastanın tedavisi üzerine olan katkısı araştırılmıştır.

Gereç ve Yöntem

Ürodinami ünitemizde gerçekleştirilen çalışmalardan ilk 250 hastaya ait kayıtlar gözden geçirilerek aynı seansta ürodinamik çalışma tekrarı yapılan hastaların kayıtlarına ulaşıldı. Hastaların ürodinamik çalışma istek nedenleri belirlendi. Ürodinamik çalışmanın hangi nedenle tekrarlandığı araştırıldı. Birinci ürodinamik çalışma ve tekrarlanan ürodinamik çalışma ile ürodinamiden beklentilere ne derece cevap verildiği araştırıldı.

Ürodinamik çalışmalar MMS-Solar Blue ürodinami cihazı (MMS, Hollanda) ile T-DOCC hava şarjlı 7F kataterler (Laborie Internatinonal, Kanada), Medvina korumalı yüzeyel EMG elektrotları (ADS Elektronik, Türkiye) ve 50 ml/dk (kg/ 4ml /dk)  doldurma hızında oda ısısındaki izotonik NaCl solüsyonu kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmalar Uluslararası Kontinans Derneği’nin (The International Continence Society- ICS) iyi ürodinami uygulamaları prensiplerine göre yapılmıştır [3].

İstatistiksel değerlendirmelerde tanımlayıcı testler ve anlamlılık testleri kullanılmıştır. Veriler Ortalama±Standart sapma (minimum-maksimum) olarak verilmiştir. Ölçülen değerlerin gruplar arasında karşılaştırılmasında paired t testi, gruplar arasındaki oranların karşılaştırılmasında ki kare testi kullanılmıştır. %95 güvenlik aralığında p değerinin 0,05’den küçük olması istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir.

Bulgular

Tablo 1’de alt gruplara göre hasta sayıları ve yaş ortalamaları görülmektedir. Ürodinamik çalışma yapılan 250 hastanın 37’sinde (%14,8) çalışmalar tekrarlanmıştır. Tekrar ürodinamik çalışma yapılan 37 hastanın 23’ü (%62) erkek, 14’ü (%38) kadındır.  Tekrarlanma oranları erkeklerde %18,5 ve kadınlarda %11,1 olmakla birlikte ürodinaminin tekrarlanma oranları açısından cinsler arasında istatistiksel olarak bir farklılık gözlenmemiştir (p=0,097).

Hastaların yaşları dikkate alındığında genel olarak ürodinamik çalışmaların tekrarlandığı hastaların yaşları istatistiksel olarak daha yüksek bulunmuştur. (p=0,018) Cinslere yöre yaş ortalamaları göz önünde bulundurulduğunda kadınlar arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık görülmezken erkeklerde ürodinaminin tekrarlandığı hastalarda yaş ortalaması istatistiksel olarak daha yüksek bulunmuştur (Sırasıyla p=0,439 ve 0,007).

Tablo 1
Hasta sayıları ve yaş ortalamaları

Ürodinamik çalışma yapılan 250 hasta başvuru sırasına göre ellişer hastalık beş gruba ayrıldığında birinci grupta 11 (%22), ikinci grupta 8 (%16), üçüncü grupta 5 (%10), dördüncü grupta 7 (%14) ve beşinci grupta 6 (%12) hastada ürodinamik çalışmanın tekrarlandığı görüldü. Gruplar arasında çalışmaların tekrarlandığı hasta sayıları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gözlenmemiştir (p=0,49).

Ürodinamik çalışmaları tekrarlanan 37 hastaların tetkik istek nedenleri tablo 2’de görülmektedir.

Tablo 2
Ürodinamik çalışmaları tekrarlanan hastaların tetkik istek nedenleri

Ürodinamik tetkikleri tekrarlanan 37 hastanın 10’unda (%27) her iki çalışmada da aynı sonuç elde edilmiştir. Hastaların 27’sinde (%73) ise iki çalışma arasında farklılık gözlenmiştir. Çalışmanın tekrarı ile sonucu değişen ve değişmeyen hasta oranları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmuştur (p=0,02).

Tüm hastalar göz önünde bulundurulduğunda 250 hastanın 27’sinde (%10,8) ürodinamik çalışmanın tekrarlanması sonucunda klinik ile uyumlu bir rapor düzenlenmesi mümkün olmuştur.

Çalışmaların tekrar edilme nedenleri arasında; teknik problemler, kooperasyon problemleri, hastanın daha önceden daimi kataterli olması, tetkik süresince sürekli idrar kaçağı olması, çalışma bulgularının hastanın kliniği ile ciddi bir şekilde uyumsuzluk göstermesi, elde edilen verilerin bir rapor oluşturmak için yetersiz düzeyde olması ve hastanın nörolojik rahatsızlıklarının bulunması durumları saptanmıştır. Tablo 3’de çalışmanın tekrar edilme nedenleri görülmektedir.

Tablo 3
Ürodinamik çalışmaların tekrarlanması nedenleri







Tartışma ve Sonuç

Ürodinamik çalışmaların aynı seansta tekrarlanması ile sonuçların değişip değişmeyeceği konusundaki tartışmalar halen devam etmektedir. Peş peşe yapılan iki çalışmadan birincisinin ikinci çalışmanın sonuçlarını etkileyebileceği düşünülebilir.

Sağlıklı gönüllülerde yapılan çalışmalarda ürodinamik çalışmaların tekrarı ile fizyolojik sınırlar içerisinde değişiklikler oluştuğu, hastalarda ise mesane kapasitesinde 30-50 ml’lik bir artış ve aşırı aktif detrusor görülmesinde azalma oluştuğu bildirilmiştir [1,2].

İnkontinan kadınlarda birinci çalışma sonucunda klinik açıdan yeterli sonuca ulaşılması durumunda ikinci çalışmanın yapılmasının ihmal edilebileceği de ileri sürülmüştür [4].

Nörolojik hastalarda ise ürodinamik çalışmaların tekrarı ile daha çok parametrede farklılık gözlendiği ve bu hasta grubunda mümkün olduğunca daha çok hastada çalışmanın tekrarlanması için çaba gösterilmesi gerektiği ileri sürülmektedir [5-7]. Bununla birlikte nörolojik hastalarda üriner enfeksiyon ve otonomik disrefleksi riskinin unutulmaması gerektiği bildirilmektedir [8,9].

İyi ürodinami uygulamaları önerilerinde ise başlıca üç durumda ürodinamik çalışmaların tekrarlanması tavsiye edilmektedir. Bunlar; test sonuçlarının hastanın semptomlarını açıklayamaması, değerlendirmeyi engelleyecek bir teknik problemin oluşması ve invaziv tedavi planlanması durumlarıdır [3].

Bu çalışmada ürodinamik tetkikleri tekrarlanan hastaların yedi grupta toplandığı görülmektedir.

  1. Teknik problemler.  Tetkik sırasında cihazda bir arıza olması, uretral ya da rektal kataterin çıkması ve işeme sırasında idrarın üroflovmetri kabının dışına kaçması gibi durumlarda elde edilen veriler bir sonuç raporu oluşturmak için yeterli değilse çalışmanın tekrarlanması yararlı olur. Çalışmamızda bu grupta bulunan beş hastanın tekrarlanan ürodinamilerinde dördünde sonuç farklı bulunurken sadece bir hastada aynı sonuç elde edilmiştir.
  2. İletişim problemleri. Hastanın mental durumu, utanma duygusu ya da dil farklılığı nedenleri ile sağlıklı bir şekilde iletişim kurulamayabilir. Çalışma sırasında hastanın uyumu çok önemlidir. Eğer iletişim problemi nedeniyle tetkikin sağlıksız olduğu düşünülürse testin tekrarlanması yararı olur. Dil problemi varsa tercüme için bir hasta yakınının hasta yanında olması sağlanmalıdır. Utanma duygusu nedeniyle iletişim kurulması güçlük çekilen durumlarda hastanın hassasiyeti dikkate alınmalıdır. Çalışmamızda iletişim problemleri ile ürodinamik çalışmaları tekrarlanan beş hastanın ikisinde sonuç değişmezken üçünde farklı bir sonuç elde edilmiştir.
  3. Daimi üretral katateri bulunanlar. Daimi üretral katateri bulunan hastalarda ilk yapılan testte genellikle daha düşük kapasitelerde doluluk hissedilmekte ve detrusor aşırı aktivitesi daha sık görülmektedir. Bu grupta bulunan hastalar genellikle prostatektomi öncesi değerlendirilmesi istenen hastalar olmaları nedeniyle ilk tetkik ile sağlıklı bir karar verilememektedir. Bu durumda da hastanın daha sonraki tedavileri için sağlıklı bir karar verilebilmesi de zorlaşmaktadır. Çalışmamızda ürodinamik tetkikleri tekrarlanan daimi sondalı altı hastanın ikisinde sonuç değişmezken diğer dört hastada farklı sonuç elde edilmiştir.
  4. Devamlı inkontinansı olan hastalar. Devamlı inkontinansı olan hastalarda genellikle düşük hacimlerdeki infüzyon sonrasında kaçak başlamaktadır. Bu nedenle de gerçek mesane kapasitesi hakkında yorum yapmak güçlük göstermektedir. Bu hastalarda önce normal şartlarda tekrar çalışmasında ise üretra oblitere edilerek çalışılması daha sağlıklı sonuçlara ulaşılmasını sağlayacaktır. Çalışmamızda bu nedenle tetkiki tekrarlanan dört hastanın üçünde farklı sonuç elde edilmiştir. Aynı sonuç gözlenen bir hastada ürodinami kataterinin ancak geçebildiği bir üretral obstrüksiyon olması nedeniyle tekrarda farklılık görülmemiştir.
  5. Sonuçların klinik ile uyumsuz olması. Ürodinamik çalışmalar sonucunda elde edilen verilerin hastanın kliniği ile uyum göstermesi gerekir. Ancak bazı hastalarda başlangıçta düşünülmeyen ve hastanın ön tanısında belirtilmeyen sonuçlar da ortaya çıkabilir. İlk tetkikin güvenilir olduğu düşünülse bile klinik ile uyumlu değilse tekrarlanmasında yarar vardır. Çalışmamızda bu nedenle tetkikleri tekrarlanan yedi hastanın dördünde farklı üçünde aynı sonuç elde edilmiştir. Ürodinamik çalışmaların tekrarlanması durumunda sonucun en az değiştiği hasta grubu bu grup olmuştur. Hasta sayısının azlığı nedeniyle yorumlanması zor olmakla birlikte bu durum genel üroloji pratiği içerisinde nöroürolojinin daha az yer işgal etmesine bağlanabilir.
  6. Verilerin bir rapor oluşturulabilmesi için yetersiz olması. Gerçekleştirilen ürodinamik çalışma sonucunda hangi nedenle olursa olsun elde edilen veriler bir sonuç raporu oluşturmaya uygun değilse çalışmaların tekrarlanması gerekir. Hastanın daha sonraki tedavi aşamalarına bir katkıda bulunulabilmesi için gayret gösterilmelidir. Çalışmamızda ilk tetkiklerinden elde edilen veriler ile bir sonuca varılamayan yedi hastanın tamamında ikinci tetkik ile bir yorum yapılabilme imkânı oluşmuştur.
  7. Nörolojik hastalar. Nörolojik hastalar ürodinamik tetkiklerin tekrarlanması konusunda özel bir grubu oluştururlar. Tekrarlarda daha farklı sonuçların elde edilmesi nedeniyle mümkün olduğunca daha çok hastada tekrar yapılması kanısı yaygındır. Çalışmamızda bu grupta yer alan üç hastanın ikisinde tekrarlanan tetkiklerinde farklı sonuç gözlenmiştir.

Ürodinamik çalışmanın tekrar edilme oranları erkeklerde  %18,5 ve kadınlarda %11,1 olmakla birlikte istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Ancak daha geniş serilerde bu karşılaştırma anlamlı bulunabilir. Ürodinamik çalışmaları tekrarlanmayan ve tekrarlanan hastaların yaşlarının karşılaştırılmasında erkeklerde çalışmaların tekrarlandığı grupta yaş ortalamasının istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde daha yüksek olduğu saptanmıştır. Bu durum daha yüksek oranda; daimi üretral katater bulunması, sonuçların klinikle uyumlu olmaması ve iletişim problemleri bulunmasından kaynaklanıyor olabilir.

Bu çalışmadaki 250 hastalık ürodinamik çalışma serisinde 37 hastada (%14,8) çalışmalar tekrarlanmış ve tekrar değerlendirilen hastaların %73’ünde farklı sonuç elde edildiği görülmüştür.

Bu çalışmanın retrospektif olması, hasta sayısının az olması ve alt gruplardaki hasta sayılarının az olması çalışmayı kısıtlayan durumlardır. Bu nedenle konunun daha geniş serilerde incelenmesine ihtiyaç vardır.

Sonuç olarak ürodinamik çalışmaların tekrarlanması konusunda net sınırların çizilmesi oldukça zordur. Belirli kriterler olmakla birlikte her hastanın özel olarak değerlendirilmesi, kataterler ve elektrotlar çıkarılmadan önce çalışmanın tekrarlanmasının gerekip gerekmeyeceği açısından da gözden geçirilmesi uygun olur. Ön hazırlıkları zaten tamamlanmış olan hastada çalışmanın tekrarlanması önemli bir zaman kaybına yol açmayacaktır. Bu nedenle hastanın tedavisine en yüksek düzeyde katkıda bulunabilmek için gerekli durumlarda çalışmanın tekrarı için çaba gösterilmelidir.

Kaynaklar

  1. Brostrom S, Jennum P, Lose G. Short-term reproducibility of cystometry and pressure-flow micturition studies in healthy women. Neurourol Urodyn 2002;21(5):457-460.
  2. Mortensen S, Lose G, Thyssen H. Repeatability of cystometry and pressure-flow parameters in female patients. Int Urogynecol J Pelvic Floor Dysfunct 2002;13(2):72-75.
  3. Schäfer W, Abrams P, Liao L, Mattiasson A, Pesce F, Spangberg A, Sterling AM,Zinner NR, van Kerrebroeck P; International Continence Society. Good urodynamic practices: uroflowmetry, filling cystometry, and pressure-flow studies. Neurourol Urodyn. 2002;21(3):261-74.
  4. Broekhuis SR, Kluivers KB, Hendriks JC, Massolt ET, Groen J, Vierhout ME.Reproducibility of same session repeated cystometry and pressure-flow studies in women with symptoms of urinary incontinence. Neurourol Urodyn. 2010;29(3):428-31.
  5. Chin-Peuckert L, Komlos M, Rennick JE, Jednak R, Capolicchio JP, Salle JL. What is the variability between 2 consecutive cystometries in the same child? J Urol 2003;170(4):1614-17.
  6. Chou FH, Ho CH, Chir MB, Linsenmeyer TA. Normal ranges of variability for urodynamic studies of neurogenic bladders in spinal cord injury. J Spinal Cord Med 2006;29(1):26-31.
  7. Bellucci CH, Wöllner J, Gregorini F, Birnböck D, Kozomara M, Mehnert U,Kessler TM. Neurogenic lower urinary tract dysfunction--do we need same session repeat urodynamic investigations? J Urol 2012 Apr;187(4):1318-23.
  8. Joseph AC and Albo M: Urodynamics: the incidence of urinary tract infection and autonomic dysreflexia in a challenging population. Urol Nurs 2004;24: 390.
  9. Andrew C. Strine AC, Mellon MJ. Autonomic Dysreflexia: Evaluation and Management. Current Bladder Dysfunction Reports 2013; 8:319-325.
Anahtar kelimeler: Tekrarlanan ürodinamik çalışma , İnkontinans , Alt üriner sistem semptomları

Yorumlar

Yorum yapabilmek için üye girişi yapmanız gerekmektedir.